(VOICE-OVER) In vrijwel elke klas in Vlaanderen zitten kinderen van ouders

die het niet breed hebben. Door hun thuissituatie zijn ze kwetsbaar

en daarom moeten scholen meer dan gewone aandacht aan hen besteden.

Betaalbaar onderwijs en een goede communicatie

tussen school en ouders zijn noodzakelijk.

TV.Klasse zoekt Danny en Chantal op.

Zij weten wat het is om in armoede te leven.

(DANNY) Ik ben Danny, ik ben vader van acht kinderen

en ik heb het grootste deel van mijn leven doorgebracht in armoede.

De armoede is eigenlijk een stukje begonnen van uit de wieg.

Ons vader, die is gaan lopen. Allee, het huis ontvlucht zal ik zeggen

en dat zorgde ervoor dat ons moeder alleen kwam te staan

en voor de grote schuldenberg alleen kwam te staan.

In de dag ging zij in een staalfabriek werken

en 's avonds ging zij werken in een café.

In de grootste plaats wil dat zeggen dat wij onszelf moesten opvoeden

en heel veel dingen... Ja, niet konden.

Ons moeder, die bedoelde dat heel goed voor ons.

Ze had het zo goed voor met ons dat ze elke keer op zoek was naar 'n man

die voor ons mee kon zorgen.

Dat heeft er dan voor gezorgd dat ik om en bij de 12 vaders heb gehad

en... allemaal met hun eigen problematiek weliswaar, hè.

(VOICE-OVER) Danny wist enkele jaren geleden uit de armoede te ontsnappen.

Toch blijven de littekens.

Hij groeide op in een arm en kwetsbaar gezin.

Daardoor werd zijn schoolcarrière geen succes.

(DANNY) Ik was niet altijd in orde met mijn boekentasje.

Ik was een luidruchtig kind. Ik was een lastig kind.

Er werd ook weinig aandacht aan mij besteed.

Met welke dingen was ik bezig ? Met die uitsluiting was ik bezig.

Ik was bezig met niet gehoord te worden.

Ik was bezig met mijn thuissituatie, dat zat in mijn hoofd.

Met mijn broers, mijn zussen, die het even moeilijk hadden als ik.

Daar was ik mee bezig. Ik was bezig met de slagen die ik kreeg thuis.

Ik was bezig met heel veel dingen in mijn hoofd

en misschien hebben ze die kansen gegeven,

maar ik kon ze gewoon niet pakken.

(IDES NICAISE) Al de moeilijkheden die kinderen tegenkomen

en via hun ouders en hun gezin,

die gaan de kinderen proberen te verbergen.

En ook ouders gaan daar niet mee komen aankloppen in de school.

In het onderwijs zit je in een totaal andere wereld

en een kind moet zich kunnen vrijmaken in zijn bovenkamer

om te kunnen studeren en als je als leerkracht,

als je die randvoorwaarden niet kan scheppen, dan gaat het niet.

(VOICE-OVER) Catherine is leerlingenbegeleidster.

Ze stelde op haar school samen met de directie een stappenplan op

om aan armoedebestrijding te doen

en daar spelen ook leraars een belangrijke rol in.

(CATHERINE) Het is zo dus dat zij mij gaan aanspreken en zeggen van: 'Oei.

Die leerling is al lang niet in orde of heeft geen kookschort

of heeft geen gerief bij. Zou er daar iets meer aan de hand zijn ?'

Heel vaak hoor ik dan van: 'Ja, mijn mama kan dat eigenlijk niet betalen'

of 'We hebben nu juist geen geld om dat te betalen'

en dan kan ik dat opnieuw communiceren aan de leerkrachten

en dan voel je wel dat er heel wat meer respect is

omdat de leerkrachten heel wat toleranter zijn

en niet meer in dat bestraffende gaan.

(DANNY) Op zeventien ben ik thuis buitengegooid.

Op achttien had ik mijn eerste zoon.

Ik wou mijn zoon een mooie toekomst geven,

mooie kleren, een mooie boekentas.

Daar heb ik ook alles voor gedaan. Ik heb daarvoor gestolen.

Ik heb daarvoor geleend. Ik heb daar overuren voor gedaan.

Ik heb daar echt enorm veel voor gedaan om alles te kunnen geven.

(VOICE-OVER) Ondanks Danny's inspanningen raakt hij niet uit de cirkel

van armoede. Hiervoor kan het onderwijs een hefboom zijn,

maar voor veel ouders is de drempel te hoog.

Ouders betrekken bij het schoolgebeuren helpt.

(IDES NICAISE) Ik denk dat de meeste mensen uit de armoede geraken

dankzij het onderwijs

en het is belangrijk om dat goed voor ogen te houden. Het is ook...

iets hoopgevends eigenlijk.

Maar veel hangt af van hoe de school het aanpakt.

(CATHERINE) Wij gaan in oktober een soort van oudercontact organiseren

waarbij dat ze kunnen praten met leerkrachten,

met leerlingenbegeleidsters, met de directie

en waar die drempel dan ook lager is om naar school te komen.

We helpen daar met het invullen van de schooltoelage,

want veel mensen vinden de weg niet om...

tot die schooltoelage te komen.

Of hoe dat ze dat dan moeten invullen

of waar dat ze dat dan moeten naartoe brengen.

(IDES NICAISE) Ik denk dat het belangrijk is je leerlingen goed te kennen.

Om open te staan, veel geduld te hebben ook,

tijd te investeren, want je kent je leerlingen niet op veertien dagen.

(VOICE-OVER) Ook Chantal heeft het als alleenstaande moeder niet makkelijk.

Na verschillende medische problemen

moet ze nog steeds drie keer in de week naar het ziekenhuis

om te revalideren. De kosten kon ze niet betalen.

Werken mag ze niet meer en dus valt het niet mee

om elke maand de eindjes aan elkaar te knopen.

(CHANTAL) Mijn financiële problemen zijn eigenlijk begonnen in het jaar 2000

naar aanleiding van heel wat medische klachten en problemen.

Er is vastgesteld dat ik fybromyalgie en CVS had

en op dat moment werkte ik fulltime,

dus ik had toch wel voldoende financiële draagkracht,

maar na een tijdje kon ik het werk niet meer aan

en ben ik halftime gaan werken, halftime ziekte.

En stilletjes aan is dat steeds minder uren geworden.

Tot ik heb moeten stoppen.

(CHANTAL) Als ik in het begin van de maand al mijn rekeningen betaal,

waaronder huishuur, Electrabel, Telenet, telefoon...

Allee, al zo de vaste kosten.

De schoolrekening, mijn medicatie en mijn afbetalingen

heb ik soms maar negentig euro over voor heel de maand van te leven.

Of soms zelfs nog maar minder dan dat.

Ondanks de financiële moeilijkheden ga ik eigenlijk nooit besparen

op wat Taiko zijn toekomst vraagt.

Naar school toe, zoals bijvoorbeeld internet.

Hij krijgt regelmatig opdrachtjes mee naar huis,

dat hij opzoekingswerk moet doen

en vaak heb je niet voldoende tijd om goedkopere wegen te zoeken

via vrienden, via de bib. Dus eigenlijk internet de dag van vandaag

heb je nodig voor je kind zijn toekomst.

Dus ik heb moeten besparen op een paar praktische zaken,

zoals de kapper, tandarts. Vroeger ging ik 2 keer per jaar op controle.

Nu enkel als ik een probleem heb. Al een keer wat minder weggaan,

de bioscoop, theater... Allee, zo van die zaken.

(VOICE-OVER) Het gebeurt vaak dat kansarme ouders niet opdagen

op oudercontacten.

Het gevaar bestaat dat scholen meteen een oordeel vellen,

maar er kunnen veel redenen zijn waarom die ouders afhaken.

(DANNY) Oudercontacten, daar ging ik niet naartoe omdat...

Ja... Dat is soms heel moeilijk geweest voor mij,

want ik wou wel naar die oudercontacten gaan,

want ik was eigenlijk wel heel benieuwd hoe mijn kind dat deed,

want ik zag die thuis wel huiswerk maken

en dan dacht ik van: Ja, je doet dat toch goed,

dus ik hoef niet te gaan naar oudercontacten.

Langs de andere kant, misschien hadden ze wel 'n slechte boodschap.

Dan wil ik zeker niet gaan, dat wil ik niet horen, die slechte contacten.

Want dan schiet ik terug in mijn verleden.

(IDES NICAISE) Ik denk dat de psychologische drempels heel belangrijk zijn.

Het gevoel van zelf mislukt te zijn in je eigen loopbaan

en dus a priori eigenlijk een... Ja, een minderwaardige positie innemen

ten opzichte van de school.

En dan heb je ook taalproblemen natuurlijk.

Heel wat allochtone ouders die zich onvoldoende

in het Nederlands kunnen uitdrukken om gewoon te kunnen

een gesprek aangaan met leerkrachten.

(CHANTAL) Om mee te zijn met de andere kinderen op school,

omdat hij niet zo zou... Allee, dat ze dat niet eigenlijk zouden zien.

Ik probeer dat zo veel mogelijk weg te steken dat niemand dat weet.

Ik vind wel oplossingen om te zorgen dat hij ook 'n gsm heeft

of een playstation. Maar hij wil ook heel graag een mp3-speler.

Ik heb gezegd van: Ja, kijk, ik ga daarvoor proberen sparen dit jaar,

maar het zal voor het einde van het jaar zijn. Voor je kerst

of voor het begin van je verjaardag en dan zie ik hoever ik gespaard heb

en dan moet hij samen met mij ook een stukje bijsparen.

(VOICE-OVER) Armoede is niet altijd even zichtbaar.

Het is belangrijk dat scholen al van bij de inschrijving

oog hebben voor signalen die op kansarmoede wijzen.

Moeilijkheden detecteren en samen zoeken naar oplossingen

kunnen het verschil maken.

(CATHERINE) Als de mensen zich komen inschrijven,

dan gaan ze apart in een bureautje

met een leerlingbegeleidster en kunnen wij op ons gemak praten

en dan gaan de mensen ook dikwijls dingen zeggen over de thuissituatie

en zo kunnen wij al heel wat problemen ontdekken,

maar ook al maatregelen voorstellen, zoals:

Kijk, we kunnen de kosten spreiden of we kunnen tegemoetkomen

aan bepaalde kosten.

Dat zorgt er wel voor dat de mensen vertrouwen hebben in ons.

Van in het begin al.

(DANNY) Armoede tast je eigenwaarde aan. Ik dacht altijd dat ik niemand was.

Ze hebben dat ook altijd gezegd tegen mij. Op school, thuis...

Overal waar ik kwam, hebben ze mij bevestigd dat ik niemand was.

Ik kon niks goed doen. Ik kon voor niemand niks presteren in principe,

dus dat maakt dat je eigenwaarde enorm laag...

Allee, op een laag pitje staat.

(CHANTAL) En ik hoop naar Taiko toe dat ik toch hetgeen kan doen

en meedragen voor een goeie toekomst,

dat hij niet hetzelfde moet meemaken wat ik doormaak.