(VOICE-OVER) Welke evolutie maakt een startende leerkracht tijdens het eerste jaar ?

Wat is er moeilijk en wat gaat vanzelf ?

Klasse volgt Eva Schoensetters een schooljaar lang.

Ze maakt zich klaar om les te geven voor de eerste keer.

In het VTI te Diest loopt het schooljaar op zijn einde.

De vakantie is in zicht en er staat nog heel wat te gebeuren.

Een vermoeide Eva werkt gehaast de laatste vakinhouden af.

Voor het vak geschiedenis zit Eva hopeloos achter op schema.

(EVA) Ik heb vier weken een stagiaire gehad en twee weken geen les

wegens brugdagen en zo, dus ik heb zes weken niet kunnen werken

aan mijn tempo, dus bijgevolg, vandaag moest het heel snel gaan

en dat is helemaal niet leuk, want dan heb je het gevoel

dat de leerlingen daar maar zitten en je weet niet: Hebben ze 't begrepen ?

Het is pushen en komt 't antwoord niet,

oké, vlug zelf het antwoord geven,

want de examens zijn er binnen drie weken

en ze moeten alles gezien hebben. Ik vind dat heel erg.

(VOICE-OVER) Voor godsdienst heeft Eva meer ruimte.

Ze grijpt die kans om het leergesprek af te wisselen

met creatievere werkvormen.

Tijdens deze les wil Eva de leerlingen van het vijfde

zelf laten mediteren.

Ze moeten individueel in stilte een tekst lezen.

Het blijkt moeilijker dan gedacht de leerlingen stil te krijgen.

(EVA) Ik leg de eerste meditatieoefening uit. Ik wil dat het stil is.

We maken het rustig vandaag. We gaan binnenkort naar...

Ik ben aan het praten.

(EVA VRAAGT STILTE)

Ik wil dat het stil is. Alles wegsteken.

(EVA VRAAGT STILTE) Ja, dat is heel interessant, maar niet nu.

Nu ga ik de muziek opzetten en vanaf het moment dat de muziek opstaat,

wil ik het muisstil hebben.

Ik hoor nog van alles. - (LEERLING) O, jawel.

(EVA VRAAGT STILTE) Laat je niet storen door anderen.

(MUZIEK)

(VOICE-OVER) Uiteindelijk lezen de meesten de tekst in stilte,

maar niet elke leerling lijkt zich op de tekst te concentreren.

Eva laat hen begaan.

Tijdens de tweede oefening moeten de leerlingen zich

in de tekst die Eva leest inleven. Ook hier wil niet iedereen meedoen.

(EVA) Ja, mannen. De bedoeling is dat het muisstil is, achteraan ook.

(EVA VRAAGT STILTE) Kan ik beginnen ?

Neem de tijd om je lichaam te laten ontspannen.

Voel hoe je voeten contact maken met de grond onder je

en met Moeder Aarde zelf.

Voel hoe je voeten ontspannen en zwaar worden.

Laat dit gebeuren.

Plots staat er een leerling op, die verschuift haar stoel.

Dat was echt zo van: Ja, daar gaat mijn meditatie.

Ook anderen die nog aan het praten waren, dat stoort ook die anderen.

Ik had echt het gevoel van: Ik heb deze les niet onder controle.

Ik heb het gevoel dat ik die niks heb kunnen bijleren vandaag.

Dat heb ik nu echt zo. Die les is niet naar mijn normen

en ik heb echt het gevoel van:

Nee, die hebben eens even kunnen relaxen of slapen,

maar die hebben niks bijgeleerd.

Ik had echt positieve reacties verwacht van: Ja, en ik zag

en het was dit... Maar het was allemaal zo heel stroef en moeilijk

dat ik er ook geen zin meer in had en zoiets had van:

We sluiten dit hoofdstuk. We zullen wel 'n andere keer iets anders doen.

(VOICE-OVER) Maar gelukkig loopt niet alles zo stroef.

De vierdejaars stellen 'n groepswerk rond wereldgodsdiensten voor.

Eva is onder de indruk.

(EVA) Ik vond dat fantastisch. Ik kwam die les daar binnen.

Het was daar donker en mysterieus

en die leerlingen zaten al zo in een houding. Ik zie al dat materiaal.

Ik vond dat fantastisch. Echt, dat ze zoveel werk daarin gestoken hebben

en ik had verwacht zoals iedere les als ik een taak opgeef

dat er twee of drie of twee, drie groepen naar mij zouden komen:

Ja, maar ik heb gisteren geen tijd gehad

en mijn printer werkt niet en ik heb niet het nodige materiaal

en er is niks gezeurd, niks geklaagd.

Ze hebben gewoon gedaan wat ik gevraagd heb. Wauw.

Het doet deugd.

(VOICE-OVER) Dit vierdejaar heeft net dezelfde opdracht gekregen.

Het verschil met de vorige klas kan niet groter zijn.

De leerlingen hebben weinig tot geen materiaal bij.

Ze lachen elkaar uit, voorbereidingen worden verfrommeld afgegeven

en presentaties worden eentonig afgelezen.

(LEERLINGEN) Bij deze buiging zit men in de genoemde houding op de knieën.

Men brengt vervolgens beide handen en ellebogen

en het voorhoofd op de grond.

(EVA) Dat kunnen we niet samen doen ? - (LEERLINGEN) Nee.

(JONGEN) Waarom niet ? - (MEISJES) Op de grond zeker.

(EVA) Ik ga nog even iets kort over die presentaties zeggen.

De inhoud was heel goed, maar ik miste bij de meeste groepen...

(EVA VRAAGT STILTE) Ik miste wel bij de meeste presentaties wat...

Hoe moet ik het zeggen ? Ik vroeg om die gebedshoudingen samen te doen.

Om... - (LEERLINGEN) Dat gaat niet.

(EVA) Ja, die andere klassen konden het toch, hè, mannen ?

Dat was echt van: Wow, is het dit ?

Ik verwacht van mijn leerlingen meer en ik had echt het gevoel

bij die groep van: Die hebben er gewoon met de pet naar...

Allee, die hebben er echt niet aan gewerkt of niks,

dus dat stelde me wel teleur.

Ik moet in het vervolg, als ik dat nog eens doe, dat begeleiden.

(VOICE-OVER) Al doende reflecteert Eva over haar aanpak in de lessen.

Ze leert bij van haar fouten.

Toch verhindert dit niet dat deze teleurstellingen Eva onzeker maken

over 'r kwaliteiten als leerkracht.

(EVA) Mijn grootste onzekerheid is, zeker als ik ervaren leerkrachten

in het leraarslokaal bezig hoorde, en die zeggen van:

En ik doe dit en ik pas dat zo toe. Dat ik dat nog allemaal niet zo kan.

Ik kan niet direct zeggen van: Ja, ik ga dat zo aanpakken.

Dat is meestal op 't moment zelf als er iets gebeurt

dat ik daar wel even sta van: Oei, hoe moet ik hiermee omgaan ?

Wel, ik heb nu wel de tussentijdse evaluaties gehad

en dat was behoorlijk tot goed soms,

maar zijn ze echt tevreden van mij ? Want als ik nu zou moeten horen:

Je mag niet blijven, dan zou ik het gevoel hebben van:

Ik heb gefaald, ik ben geen goede leerkracht en zal het nooit worden.

(VOICE-OVER) Eva gaat iets drinken met Anke, een collega

die ook haar eerste jaar voor de klas staat.

Ze zoeken steun bij elkaar en praten over hun ervaringen voor de klas.

Hun eerste keer herinneren ze zich nog goed.

(ANKE) Mijn eerste les in het zesde jaar, daar...

Die waren heel luidruchtig, dat was een klas van 22.

Fijne jongens, maar ze maakten veel lawaai en...

Daar ben ik toen buitengekomen en ik ben naar Sonja gelopen.

Ik heb gezegd: Ik heb een probleem. Die luisteren niet naar mij.

Wat moet ik nu doen ? - (EVA) Bij mij was dat keinegatief.

Dat was in vier kantoor. Allee, nu is dat echt een geweldige klas,

maar die hebben mij zitten testen en doen die eerste les.

Ik kom daar enthousiast binnen, want het was mijn eerste les.

Ik bibberde wel een beetje en zo en die gaven geen antwoord,

dus ik stond daar. Ik vroeg iets, geen antwoord.

Die wilden niet meewerken. Die lagen daar, die waren uit het raam...

Ze wilden uit het raam hangen. Ik moest die er bijna uitsleuren.

(VOICE-OVER) Het jaar is niet altijd makkelijk verlopen voor de jonge leerkrachten.

Klasmanagement was de grootste uitdaging.

(ANKE) Rond Pasen heb ik eigenlijk een dip gehad in mijn klasmanagement,

maar vooral in die klas heb ik echt een crisis gehad met twee leerlingen.

En ik dacht: Wat nu ? Die werden heel onbeleefd en heel...

Bijna fysiek agressief en toen wist ik eigenlijk niet wat ik moest doen.

Ik heb die laten afkoelen en dan zijn die op stage vertrokken en...

Dat is eigenlijk gebeterd. - (EVA) Dan had ik zelf

op persoonlijk vlak een dipje. Dat ik het allemaal zo...

Dat ik dacht van: Wauw, dat onderwijs eist wel veel van iemand.

Die leerlingen snappen dat niet, die kunnen volledig je humeur bepalen

voor de rest van de dag.

(VOICE-OVER) De praktijk heeft hen professioneel doen groeien,

maar ook op persoonlijk vlak zijn de vrouwen veranderd.

(ANKE) Ik ben veel assertiever geworden. Ik laat veel minder over me heen lopen.

Vroeger probeerde ik altijd iedereen gelukkig te stellen

en dan dacht ik: Die en die...

Als je voor een klas staat met 20 leerlingen,

gaat het niet om voor iedereen goed te doen

en dus moet het maar in stukjes. - Onlangs zei een kameraad van mij:

Eigenlijk ben jij wel veel toffer geworden, jij weet je beter zo

in te leven in iemand, dus dat ik dat nu beter kan.

Maar ja, in de klas moet je dat. Luisteren en daarop inspelen,

dat dat precies beter gaat.

(VOICE-OVER) Tijdens gesprekken met de mentoren komen dezelfde thema's aan bod.

Naast klasmanagement is de hoge werkdruk

dit jaar een voortdurend aandachtspunt geweest.

(EVA) Ik heb ook wel, als ik dan terugkijk naar die eerste maanden, gedacht:

Hoe hysterisch heb ik wel niet gedaan

en hoe kan dat nu dat ik dat allemaal gedaan heb gekregen,

want je komt hier aan en je moet hier vier vakken beginnen geven.

Op dat moment, ik heb toen niet geleefd ook, hoor.

Allee, ik bedoel in de zin van...

Dat is zo langs mij voorbijgegaan en, zoals ik toen ook zei,

op volautomatische piloot dat ik mij daar heel weinig van kan herinneren,

terwijl ik nu echt stilsta bij alles wat ik nu kan doen

en ook meer tijd maak om eens met de collega's...

En eens rustig in het leraarslokaal te blijven zitten, eens denken van:

Nu hoeft het even niet.

Dat is gelukkig veranderd, want had ik zo 'n jaar moeten rondlopen,

dat had ik echt niet volgehouden, denk ik.

(VOICE-OVER) Eva kan het goed vinden met haar collega's, ze voelt zich gesteund.

Toch maakt ze zich zorgen over wat anderen van haar denken.

(EVA) Ik heb het gevoel en ik merk dat ook dat sommige collega's op de gang,

als ik met 'n leerling sta te praten, kijken van:

Hoe gaat zij met haar leerlingen om ? En ik voel dat aan

dat ze mij toch met argwaan bekijken van:

Oei, gaat die niet te los om met haar leerlingen ?

Ik heb altijd gezegd: Ik trek me dat niet aan, maar onbewust doe je dat,

want je wilt niet gezien worden als 'n leerkracht

die alles maar zijn beloop laat, want dat is niet het geval.

Maar ik ben geen leerkracht die zegt van: Ik sta hoger

en ik zal het ook laten voelen.

(VOICE-OVER) Wat Eva vooral wil bereiken, is een goede leerkracht worden.

Eva haar grote voorbeeld is haar godsdienstleerkracht uit 't secundair.

Hij heeft haar geïnspireerd en de leerkracht in Eva wakker gemaakt.

Die kon van een simpele, onnozele tekst

zo iets prachtigs maken. Gewoon een lied laten horen

en ons daarover een heel lesuur kunnen bezighouden

en ons na die les echt zoiets kunnen laten ervaren van:

Wauw, hier leerden we iets uit en daar moet een leerkracht

zich mee bezighouden. Leren is belangrijk, maar vooral...

Ja, een soort... Het zijn twee woorden: Leren en kracht geven.

Dat vind ik... Daarvoor heb ik het ook gedaan.